Lezing: Kennemers, Westfriezen en ‘Geestmannen’, Geografie en bewoning van Noord-Kennemerland in de vroege Middeleeuwen

Stichting Regionale Archeologie Gheestmanambocht (RAG) organiseert in november en december van dit jaar weer drie lezingen. Deze lezingen zouden vorig jaar al plaatsvinden, maar moesten i.v.m. de coronamaatregelen een jaar worden uitgesteld.

De data van de lezingen zijn de dinsdagen 16 november, 30 november en 14 december 2021.

Het thema van de cyclus van drie lezingen is de bewoningsgeschiedenis van West-Friesland in het algemeen en het Geestmerambacht in het bijzonder.

Overzicht van de lezing:

  1. Dinsdag 30 november 2021

Spreker is Frits David Zeiler. Titel van de lezing: Kennemers, Westfriezen en ‘Geestmannen’, Geografie en bewoning van Noord-Kennemerland in de vroege Middeleeuwen.

In de late prehistorie, de Romeinse tijd en de eerste paarhonderd jaar van de Middeleeuwen was het gebied dat nu Noord-Holland heet slechts spaarzaam bewoond. De dorpen lagen op de hogere gronden – strandwallen en oeverwallen – en slechts in enkele gevallen in het daartussen gelegen veen. Zij vormden met elkaar een bescheiden regio, door de archeoloog Heidinga ‘kerngewest’ genoemd, in de Frankische tijd vanaf de 8ste eeuw bestempeld als ‘gouw’ (bestuursdistrict).

In diezelfde tijd dringt het Christendom tot deze streken door. De eerste kerken uit de tijd van Willibrord vinden we in de kerngewesten, waar eenvoudig de meeste mensen woonden. De nieuwe dorpen in de veenontginningen, die nu op grote schaal worden ondernomen, zijn dochterkerken van deze oudste stichtingen. De kerkelijke indeling is preciezer dan de indeling in gouwen: er worden in het begin van de 12de eeuw echte, scherpe grenzen getrokken. Dat leidt ertoe, dat het noordelijk deel van Geestmerambacht niet tot West-Friesland gaat behoren, maar bij Kennemerland blijft. Ook meer naar het zuiden, van de Schermer tot Assendelft en verder, draagt de kerkelijke en daaropvolgende bestuurlijke indeling nog sporen van de vroegmiddeleeuwse ontginningsbeweging. Hier speelt de aanwezigheid van het voormalige Oer-IJ een belangrijke rol. In het noorden vinden we de Rekere en de Zijpe, die bepalend zijn geweest voor de geografie van het gebied. Maar waar lag dan dat riviertje de Kinne, dat zijn naam heeft gegeven aan Kennemerland?

Frits David Zeiler (Bergen NH, 1949) is historicus. Hij publiceert regelmatig over de geschiedenis van deze streken, zoals recentelijk de Canon van Egmond, het rapport Geesten in Holland en bijdragen aan de Atlas van het Oer-IJ-gebied. 

 

Praktische informatie over de lezingen

De lezingen worden gehouden in de grote zaal van Het Behouden Huis, Dorpsstraat 850, 1724 NV Oudkarspel*.

De avonden in het Behouden Huis zijn globaal als volgt ingedeeld:

19.30 uur tot 20.00 uur inloop

20.00 uur tot 20.45 uur 1ste deel lezing

20.45 uur tot 21.15 uur pauze

21.15 uur tot 21.45 uur 2de deel lezing

21.45 uur tot 22.00 uur Vragen en afsluiting

Corona

Op dit moment geldt dat men bij bezoek aan Het Behouden Huis òf een geldige coronapas (QR-code) òf een aantekening in het “Gele Boekje” óf een recente geldige test moet kunnen tonen. Wanneer in de periode van de lezingen extra maatregelen van toepassing zijn, horen degenen die zich hebben opgegeven dit tijdig van ons.

Aanmelden

Als u een of meer van deze drie lezingen wilt bijwonen, bent u dit keer verplicht u vooraf aan te melden bij Stichting Regionale Archeologie “Gheestmanambocht” via dit aanmeldingsformulier. Of via info@rag-archeologie.nl; vermeld dan a.u.b. uw naam, telefoonnummer, het aantal personen, of u RAG-donateur bent en welke lezing(en) u wilt bijwonen.

Iedereen is welkom. Toegang is vrij. Consumpties zijn voor eigen rekening. Na afloop van de lezing stelt Stichting Regionale Archeologie “Gheestmanambocht” een vrijwillige financiële bijdrage zeer op prijs. Dit kan ter plaatse in het Behouden Huis door letterlijk “een duit in het mandje of zakje te doen” of door voor- of achteraf een vrijwillige bijdrage over te maken op onze betaalrekening IBAN: NL85 INGB 0000 7791 46 t.n.v. Stg Reg Arch Gheestmanambocht te Alkmaar o.v.v. Lezing.

BELANGRIJK: houd i.v.m. met mogelijke wijzigingen onze website www.rag-archeologie.nl en onze Facebookpagina in de gaten.

*Bereikbaarheid van Het Behouden Huis.

Parkeren: Voor het Behouden Huis of op parkeerterrein bij Vomar Voordeelmarkt, Voorburggracht 415, 1724 NZ Oudkarspel (5 minuten lopen naar Behouden Huis).

Openbaar vervoer: Bus 169 Alkmaar-Oudkarspel vv, halte Zaagmolenweg (5 minuten lopen naar Behouden Huis).

Vriendelijke groet,

Bestuur Stichting Regionale Archeologie Gheestmanambocht