Archeoloog Ivar Schute schrijft boek over zijn ervaringen in Westerbork, Sobibor en andere kampen.


In het boek ”In de schaduw van een nachtvlinder” – “Een archeoloog op zoek naar sporen van de holocaust” heeft archeoloog Ivar Schute een zeer persoonlijke en indringende zoektocht beschreven naar de restanten van de Holocaust.

Ivar Schute werkt al bijna dertig jaar als archeoloog en is senior projectleider bij RAAP in Leiden. Hij specialiseerde zich in de archeologie van de Tweede Wereldoorlog en voerde onderzoek uit in tal van concentratie-, werk- en vernietigingskampen. Zo leidde hij onderzoeken in Kamp Amersfoort, Vught en Westerbork en nam hij deel aan internationale opgravingscampagnes in Bergen-Belsen, Treblinka, Sobibor en in diverse kleinere kampen. Stuk voor stuk waren dit opgravingen op plekken met een gruwelijk verleden, waarvan de resten nog in de bodem verborgen liggen.

Hij schrijft uitvoerig over de opgravingen bij Kamp Westerbork, over de latrines van Kamp Gijsselte, tussen Hoogeveen en Ruinen maar ook over de kampen Bergen-Belsen en Sobibor.

In 2014 werden de fundamenten van de gaskamers van het nazivernietigingskamp Sobibor blootgelegd. Voor Ivar Schute was dit de climax van een jarenlange reis door een kampenlandschap. Hij onderzocht barakken, massagraven, gaskamers en liep tegen een hoop vragen aan. Mag een archeoloog zomaar opgraven in een vernietigingskamp? Is dat wetenschap of forensisch onderzoek? Wat moeten we doen met de graven, kelders en funderingen die worden blootgelegd? Aan wie behoren de vondsten die archeologen doen? Hoe ga je om met Holocaust-ontkenners? In het boek ‘In de schaduw van een nachtvlinder’ geeft Ivar Schute antwoord op deze vragen aan de hand van een archeologische tocht van Nederland tot in de eenzame bossen van Oost-Polen. Hij laat zien dat een archeoloog met een andere blik naar de Holocaust kijkt: archeologisch onderzoek in een dergelijke context is eerder verbonden met een proces van gedenken dan het leveren van wetenschappelijke bewijzen.

”In de schaduw van een nachtvlinder” is een indrukwekkend boek. Bij het lezen van het boek krijg je de indruk om Ivar het te horen vertellen. Het is een boek dat in een adem wordt gelezen. De tekst van Ivar Schute roept emoties op maar ook bewondering voor het archeologisch werk dat hij met een team uitvoerde. Het boek is zeer toegankelijk geschreven en gepaste nieuwsgierigheid opwekkend.

Alles van wat Ivar Schute heeft meegemaakt, heeft gevonden en al wat is geschreven over de locaties, de mensen en de vondsten werkt in op de bewustwording van de lezer. Het boek geeft “helaas” ook een antwoord op wat we als mensheid elkaar voor vreselijks kunnen aandoen en zomaar weer kan gebeuren.

In de schaduw van een nachtvlinder is uitgegeven door Uitgeverij Prometheus, 240 pagina’s, Prijs: € 24,99, ISBN: 978 90 446 4243 8