• Lezing: Handelsroutes en -betrekkingen in de Frankische tijd.

    Datum: 16/08/2024Tijd: 15:30 - 17:00Locatie: Markt 20 (ingang Kerkstraat), 3911 LJ Rhenen.Lezing Betekende de val van het Romeinse Rijk dat dehandel stil kwam te liggen? En dat er op deUtrechtse Heuvelrug een tijd aanbrak van stilstand,zonder uitwisseling met andere werelden?Geenszins!Het vroegmiddeleeuws grafveld op de Donderbergbij Rhenen bevatte voorwerpen uit allerlei delen vanEuropa. Maar ook uit India en Egypte. Je besteldevanuit ‘Nederland’ echter niet zomaar een glas ofeen edelsteen in Afrika of Azië. Alles draaide om hetfenomeen ruilhandel. Wim Kemme vertelt hoe dehandel liep, wie er aan deelnam, en waarom dehandel op gegeven moment schijnbaar ophield. Ukomt van alles te weten over wegen op de UtrechtseHeuvelrug, en hoe zij verbonden waren met routesin alle windrichtingen.


    Continue reading
  • Lezing: De wereld om je hals. Overkralen(kettingen) in de Vroege Middeleeuwen

    Datum: 20/07/2024Tijd: 15:30 - 17:00Locatie: Markt 20 (ingang Kerkstraat), 3911 LJ Rhenen.Lezing Sieraden maken ook de Frankische vrouw!Archeologen treffen in hun graven vaak deprachtigste kralenkettingen aan. Aan henmeegegeven door hun dierbaren, voor in hethiernamaals.De kralenkettingen die archeologen vonden op deDonderberg waren veelkleurig en hadden allerleidecoraties. De materialen waarvan ze warengemaakt lopen uiteen van barnsteen, tot bergkristal,glas en amethist. Soms zaten er munten aan desnoeren.Het maakproces van de kralen lijkt simpel, maar erzit een hele wereld achter. Ook aan de herkomst vande glazen kralen kleeft een bijzonder verhaal.In haar lezing zal Mette Langbroek spreken over dekralenproductie én hoe kralen in de vroegemiddeleeuwen vaak over enorme afstanden werdengeïmporteerd. Deze lezing wordt gegeven door Drs. Mette Langbroek, archeoloog, materiaalspecialist Vroege Middeleeuwen, onderzoeker bij SAGA archeologie


    Continue reading
  • Lezing: Het wonderboek van Cunera

    Datum: 22/06/2024Tijd: 15:30 - 17:00Locatie: Markt 20 (ingang Kerkstraat), 3911 LJ Rhenen.Lezing Cunera van Rhenen was in de late middeleeuwen zopopulair, dat in 1515 een gedrukt boekje verscheenmet haar levensverhaal. Het is versierd methoutsnedes en bevat ook 44 wonderen die deheilige Cunera had bewerkstelligd tussen 1318 en 1515.Die gaan vaak over paarden en ziek vee, maar17 keer draait het om geredde kinderen.Annemarieke Willemsen vertelt over de hulpvragenvan leken aan een heilige, in de vroegemiddeleeuwen. De wonderverhalen geven eeninkijkje in de beweegredenen van pelgrims om naarRhenen te komen, de kwaliteiten van Cunera én dezorgen van laatmiddeleeuwse mensen. Deze lezing wordt gegeven door Dr. Annemarieke Willemsen, conservator collectie Middeleeuwen - Rijksmuseum van Oudheden, Leiden.


    Continue reading
  • Lezing: Het bijzondere verhaal van Cunera’s schedel-reliek.

    Datum: 08/06/2024Tijd: 15:30 - 17:00Locatie: Markt 20 (ingang Kerkstraat), 3911 LJ Rhenen.Lezing Net voor de protestantse Reformatie in de zestiendeeeuw werd het schedel-reliek van de heilige Cuneranaar een veiliger plek overgebracht, naar Utrecht.Maar nu komt het terug naar Rhenen. Een uniekegebeurtenis!Dit voor katholieken heilige voorwerp behoort totde uitzonderlijke reliekschat van de oud-katholiekeGertrudiskathedraal in Utrecht. Met 1700voorwerpen - van botjes tot schedels en textiel - isdat de grootste reliekencollectie van Nederlandboven de rivieren. De vondst, in 2008, trok zelfs hetNOS-Journaal.Wat is het verhaal van de legendarische ‘goudenvrouw’ Cunera van Rhenen, en hoe belandden haaroverblijfselen in de stad Utrecht? En wat maakt dereliekschat van de Gertrudiskathedraal nu eigenlijkzo uitzonderlijk? Priester en custos reliquiarum(reliekbewaarder) Louis Runhaar is een bevlogenverteller.


    Continue reading
  • Lezing: Van Clovis naar Karel. Kunst en cultuur in de Merovingische en Karolingische tijd.

    Datum: 25/05/2024Tijd: 15:30 - 17:00Locatie: Markt 20 (ingang Kerkstraat), 3911 LJ Rhenen.Lezing Na de val van het Romeinse Rijk (476) werd deUtrechtse Heuvelrug bevolkt door allerlei stammenen volken, zoals de Goten, Germanen en Franken.Sommige woonden daar al voor de komst derRomeinen, andere trokken later naar deze gebieden.Uiteindelijk zou de stam van de Franken dominantworden. Dat leidde uiteindelijk tot het KarolingischeRijk, onder Karel de Grote en zijn nazaten.In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt was deperiode 750-900 na Christus allesbehalve eenduistere of onderontwikkelde tijd. Je kunt sprekenvan een hoogstaande cultuur, met prachtigevoorwerpen, technische innovatie en een grotemobiliteit van de mensen. Wegen werdenaangelegd, kanalen gegraven, kerken gebouwd,reliekhouders gemaakt en boeken verlucht.Martijn Pieters laat u kennismaken met de VroegeMiddeleeuwen en overgang naar de Karolingischetijd.


    Continue reading
  • 25e Dag van het Romeinse Aardewerk

    Datum: 31/05/2024Tijd: 09:30 - 16:50Locatie: Mercatorpad 1, 6525 HS NijmegenCursus De 25ste Dag van het Romeinse Aardewerk zal dit jaar plaatsvinden op vrijdag 31 mei in zaal CC5 van het Collegezalencomplex, Mercatorpad 1 te Nijmegen. Het programma is bijgesloten. Zoals gebruikelijk zal niet alleen aandacht worden besteed aan aardewerk, maar ook aan andere vondstcategorieën uit de Romeinse tijd. Programma-Vijfentwintigste-Dag-van-het-Romeinse-AardewerkDownloaden Deelname aan deze dag is gratis. Wegens beperkte zaalcapaciteit en catering is aanmelding noodzakelijk. Wij vragen u daarom om u vooraf aan te melden. Dit kan door een kort bericht te sturen naar aardewerkdag@let.ru.nl, uiterlijk vrijdag 24 mei. Staat u als KNA-actor geregistreerd? Indien u graag een certificaat van deelname wilt ten behoeve van het Actorregister Archeologie, wilt u dit dan bij uw aanmelding vermelden?


    Continue reading
  • Algemene Ledenvergadering (ALV) op 18 mei in Middelburg

    Datum: 18/05/2024Tijd: 10:15 - 17:30Locatie: Abdij, MiddelburgALV Op zaterdag 18 mei heeft de AWN haar 73e Algemene Ledenvergadering in Middelburg. Bekijk hieronder de uitnodiging. Uitnodiging-ALV_2024Downloaden


    Continue reading
  • Steentijd lezing ‘de ondiepe Kwartairgeologie van Nederland en de relevantie hiervan voor de steentijdarcheologie’.

    Datum: 09/11/2024Tijd: 10:00 - 12:00Locatie: Steenhoffstraat 46, 3764 BM SoestLezing Op zaterdag 9 november organiseert de Werkgroep Steentijd van 10.00 tot 12.00 uur een lezing over ¨De ondiepe geologie van Nederland en de relevantie hiervan voor de archeologie”. Locatie; Museum Soest, Steenhoffstraat 46, Soest. Uiteraard is deze lezing ook voor de overige leden van de AWN interessant aangezien Sander Koopman die de lezing geeft prijs stelt op interactie. Dus heb je interesse vanuit een andere invalshoek dan kom je ook aan je trekken. Het maximale aantal deelnemers is 50 dus geef je vroegtijdig op want wie het eerst komt ……. De kosten bedragen € 5,-, de betaalwijze wordt later gecommuniceerd. Opgeven bij Ruud Hemelaar <werkgroepsteentijd@awn-archeologie.nl>


    Continue reading
  • Holland Dag op 24 mei 2024 in Alkmaar

    Datum: 24/05/2024Tijd: 09:30 - 18:00Locatie: Theater de Vest, Canadaplein 2, 1811KE, AlkmaarEvenement Holland Dag op 24 mei 2024 in Alkmaar Op vrijdag 24 mei zal de eerstvolgende Holland Dag plaatsvinden in Theater de Vest in Alkmaar. Theater De Vest bevindt zich in het centrum van Alkmaar en is goed bereikbaar per auto (parkeergarage) en met OV.Het programma is al grotendeels klaar en zal zich vooral concentreren op de middeleeuwse geschiedenis en archeologie van Noord-Holland. Als sprekers treden in elk geval op: Rob van Eerden (Archeologie provincie Noord-Holland) over Noord-Holland in het 1ste Millennium Jan de Koning over de archeologie van Noord-Holland rond het jaar 1000 Nancy de Jong-Lambregts (Stadsarcheoloog Alkmaar) over de Abdij van Egmond Piet Kleij (Stadsarcheoloog Zaanstad) over ontginningen in de Zaanstreek Anton Cruysheer (Erfgoed Utrecht) over de muntslag in Noord-Holland Rachel Schats (Univ. Leiden) over forensisch skeletonderzoek Christiaan Schrickx (Archeoloog gemeente Hoorn) over de Schat van Hoogwoud in regionaal perspectief. Verder zullen optreden Menno Dijkstra, Diederik Aten, Lisa Timmerman, Peter Vos en Peter Bitter.Eind april zullen we het volledige programma met korte inhoud publiceren op onze website en ook via deze NIeuwsbrief bekend maken. De dag zal om 10 uur worden geopend door Anjo van de Ven (wethouder gemeente Alkmaar) en Jelle Beemsterboer (Gedeputeerde provincie Noord-Holland)Als dagvoorzitter zal net als in 2022 en 2023 optreden Roos van Oosten (Univ. Leiden) De Holland Dag 2024 wordt georganiseerd door Stichting Ontstaan van Holland in samenwerking met Provincie Noord-Holland en de Gemeente Alkmaar. Je wordt voorzien van koffie, thee, lunch en een borrel na afloop. Daarom vragen wij aan de deelnemers een bijdrage van € 25 per persoon ter dekking van alle kosten. Er is ruimte voor maximaal 150 deelnemers, dus meld je snel aan! Programma Holland Dag 2024 Landschap, archeologie en geschiedenis in Noord-Holland 900-1300 Programma09.30 uur                                   Inloop met koffie en thee 10 uurOpening van de Holland dag door Roos van Oosten (dagvoorzitter) en René Proos (voorzitter Stichting Ontstaan van Holland)10.05                                           Welkomstwoord door Anjo van de Ven, wethouder gemeente Alkmaar10.10                                         Welkomstwoord door Jelle Beemsterboer, Gedeputeerde provincie Noord-Holland 10.15 uur                             Rob van Eerden      Introductie op het thema van de dagRob van Eerden is beleidsadviseur archeologie bij de provincie Noord-Holland 10.25 uur                                             Peter Vos                De landschapsvorming van Noord-Holland rond het jaar 1000Peter Vos is kwartairgeoloog en werkt voor de Geologische Dienst van Nederland (GDN). Hij houdt zich onder meer bezig met het maken van paleogeografische landschapsreconstructies. 10.50 uurJan de Koning      Archeologie van Noord-Holland rond het jaar 1000Er blijken in heel Kennemerland en Noord-Holland duidelijke voorbeelden te zijn van nederzettingen die rond het jaar 1000 bewoond waren. Deze tonen ons een onbekende wereld met grote agrarische nederzettingen, waarvan er slechts een paar zouden uitgroeien tot de eerste steden.Jan de Koning werkt als senior-archeoloog bij Hollandia Archeologie. 11.15 – 11.45                       Koffiepauze 11.45 uurKees Nieuwenhuijsen      Middeleeuwse persoonsnamen in Noord-HollandIn de loop van de Middeleeuwen gaven ouders in de Lage Landen hun kinderen steeds vaker Bijbelse namen. Noord-Holland bleef opvallend lang vasthouden aan de oude Germaanse naamgeving.Kees Nieuwenhuijsen is re-enactor, auteur en penningmeester van de stichting Ontstaan van Holland. 12.10 uurMenno Dijkstra                 Boerderijbouw in Noord-Holland tijdens de Grote Ontginningen (10de-13de eeuw)Rond het jaar 1000 vind een belangrijke overgang plaats in de bouwwijze van boerderijen. Aan de hand van diverse opgravingen van middeleeuwse nederzettingen wordt ingegaan op de verspreiding van deze nieuwe bouwwijze in het graafschap Holland.Menno Dijkstra is archeoloog aan de UvA en daarnaast eigenaar van Diggel Archeologie. Hij is gespecialiseerd in middeleeuwse archeologie. 12.35 uurPeter Bitter         Opkomst, ondergang en heropleving, Alkmaar in de 10de tot 13de eeuwIn de ondergrond van Alkmaar liggen de resten van een nederzetting die ontstond in de 10de eeuw en twee eeuwen later bij enkele zware overstromingsrampen grotendeels met de grond gelijk is gemaakt.Peter Bitter is sinds 1991 gemeentelijk archeoloog van Alkmaar en heeft met zijn team talrijke onderzoeken in de binnenstad van Alkmaar uitgevoerd en gepubliceerd. 13.00 - 14.10 uur            Lunchpauze inclusief vrije ruimteEr is gelegenheid om de Grote Kerk te bezoeken, waar zowel een orgelconcert plaatsvindt, als ook om 13.30 een korte rondleiding zal worden gehouden.In de foyer van Theater De Vest wordt de lunch geserveerd en zullen posterpresentaties van deelnemers aan de Holland Dag te zien zijn. Er is ruim gelegenheid om elkaar te ontmoeten en te spreken. 14.10 uurLisa Timmerman           Kolonisatie en ontginning van de Vier Noorder Koggen (800-1300)West-Friesland onderging in de middeleeuwen een volledige transformatie. De wildernis werd onderworpen aan een strak patroon van greppels, sloten en landbouwgronden. Deze ingrepen vormen nog altijd het fundament van het tegenwoordige landschap.Lisa Timmerman is landschapshistoricus en werkzaam bij het Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland. 14.35 uurPiet Kleij                        Van Crommenije tot TwiskeOver de ontginningen in de Zaanstreek.Piet Kleij is gemeentelijk archeoloog van Zaanstad, Oostzaan en Wormerland 15 uurNancy de Jong-Lambrechts    Vragen rond de abdij van EgmondOp de plek van het huidige abdijcomplex heeft sinds de 10de eeuw de grootste abdij van Holland gestaan, opgericht door de graven van Holland. Er is veel onderzoek naar de abdij verricht en er zijn reconstructies gemaakt, maar kloppen deze wel?Nancy de Jong-Lambregts is gemeentelijk archeoloog van Alkmaar en promovenda aan de Universiteit Tilburg. 15.25 – 15.50 uur                               Theepauze 15.50 uurRachel Schats                Leven en dood in GeddingmoreSkeletonderzoek naar de menselijke resten gevonden bij Nieuwe Niedorp.Rachel Schats is Universitair Hoofdocent aan de Universiteit Leiden, Faculteit der Archeologie en doceert menselijke osteoarcheologie. 16.05 uurAnton Cruysheer             Munten van de graven van Holland, 1100-1300Op basis van enkele uitgebreide muntonderzoeken blijkt dat de Hollandse graven de beschikking moeten hebben gehad over verrassend grote hoeveelheden zilver en dat in de regio Egmond al vanaf de late 11de eeuw muntslag heeft plaatsgevonden. Anton Cruysheer is van oorsprong archeoloog en werkzaam als manager erfgoed bij stichting Landschap Erfgoed Utrecht. Daarnaast is hij actief als archeologievrijwilliger. 16.30 uurChristiaan Schrickx           Een schatvondst uit de tijd van de Westfriese OorlogenDe schat van Hoogwoud trok in 2023 internationaal de aandacht. Deze detectorvondst bestaat uit vier gouden oorhangers, twee stukken goudblad en 39 kleine zilveren penningen. De voorwerpen zijn in de grond verstopt in de tijd van de Westfriese Oorlogen en van groot belang voor ons beeld van de Friese en specifiek West-Friese geschiedenis.Christiaan Schrickx is als archeoloog en historicus werkzaam bij Archeologie West-Friesland. 16.55 uurRoos van Oosten               Samenvatting van de dag en afsluiting 17 - 18 uur                           Borrel voor alle deelnemers in de foyer De Holland Dag 2024 wordt mede mogelijk gemaakt door de Gemeente Alkmaar en het Cultuurfonds Noord-Holland.


    Continue reading
  • Replicaschip Halve Maen op bezoek bij Batavialand in Lelystad van 2 april tot en met 12 mei

    Startdatum: 05/04/2024Einddatum: 12/05/2024Tijd: 00:00 - 00:00Locatie: Batavialand in LelystadEvenement | Tentoonstelling Op 2 april komt de replica van de Halve Maen aan bij Batavialand in Lelystad, en anaf vrijdag 5 april is het schip te bezichtigen; ze zal aan de steiger bij het schip De Batavia komen te liggen. Tot en met de laatste dag van de meivakantie op zondag 12 mei is er een unieke gelegenheid om deze twee schepen naast elkaar te zien en te bezichtigen. De originele Halve Maen is een jacht, rond 1606 gebouwd, dat naar bijna alle continenten heeft gevaren. Naast een rol in de graanhandel, voer zij in 1609 in opdracht uit om een nieuwe route ‘om de noord’ te vinden. Schipper Henry Hudson slaagde daar namens de VOC niet in, maar legde de basis voor handel met de nieuwe wereld en verkende het gebied wat nu bekend staat als Manhattan. Later was het schip actief in de intra-Aziatische handel. Samen vertellen deze gereconstrueerde schepen het verhaal van ontdekkingsreizen en handel in de zeventiende eeuw en van experimentele archeologie en scheepsbouw in het bijzonder. Hierbij worden ook altijd de keerzijden van deze geschiedenissen belicht. De Halve Maen komt op dinsdag 2 april aanliggen aan de steiger van de Batavia en wordt onthaald met een saluutschot door de kanonsploeg van de Batavia om circa 14.00-14.30 uur. Het schip is te bezichtigen van 5 april tot en met 12 mei. Bezoekers van Batavialand kunnen met een geldig ticket de Halve Maen bezoeken zonder meerprijs. Aan boord is voor 1 euro een informatiefolder aanwezig, waarmee de visie van de Halve Maen gesteund kan worden. Batavialand is het museum over de geschiedenis van Flevoland en maritieme archeologie. Al duizenden jaren wonen en werken er pioniers en avonturiers. Prehistorische Jagers en verzamelaars, middeleeuwse ridders, schippers van de Zuiderzee, pioniers van de grootste multidisciplinaire polder van de wereld, en Willem Vos die een uniek project De Batavia nabouwde; allemaal lieten ze sporen na in Flevoland.


    Continue reading